Личный счет


Ганна Гарустович,

Фото с сайта photosight.ru
Куды падзеліся галодныя студэнты з анекдотаў? Сёння такіх сустрэнеш рэдка. Не есці яны могуць хутчэй з-за адсутнасці часу, чым грошай, а студэнцкая страва — часта зусім не макарона з сасіскамі. Тым не менш студэнцкія "традыцыі" харчавання па-рознаму адбіваюцца на здароўі моладзі. Што ж лепш: аддаваць перавагу "хуткай" і некарыснай ежы, пры гэтым маючы больш вольнага часу, ці вучыцца гатаваць катлеты і суп, але стаяць ля пліты лішнія гадзіны, якіх заўжды так не хапае?

Варыянт першы
:
любімы хот-дог і замарожаны боршч

Алег, брат майго знаёмага, сёлета меў шчасце сабраць некалькі сумак рэчаў, абняць бацькоў і паехаць са свайго гарадка ў іншы, больш шумны і вялікі, каб вучыцца там на настаўніка геаграфіі. Месца ў інтэрнаце хлопцу не далі, таму новаспечаны першакурснік вымушаны быў шукаць жыллё самастойна. Пошукі далі вынік у выглядзе пакоя ў "хрушчоўскім" доме. Рэч, пра якую прыгадвае большасць студэнтаў пасля напружанага вучэбнага дня, — халадзільнік — у кватэры таксама, зразумела, ёсць:
 
— Ага, гудзіць моцна і спаць перашкаджае... Але адна паліца адведзена толькі для маіх прадуктаў, — расказвае Алег.
 
Што ж складвае туды хлопец? Чым сілкуе свой арганізм, знясілены вучэбнымі нагрузкамі? Аб усім па парадку.
 
Раніцай Алег абыходзіцца бутэрбродам і кавай. Каб не будзіць гаспадыню, бутэрброд часта забірае з сабой і перакусвае па дарозе ва ўніверсітэт. Ужо ў 11 гадзін па-сапраўднаму хочацца есці.
 
— Часу на перакус не так шмат, таму звычайна абмяжоўваюся хот-догам з колай. Ведаю, што шкодна, але такое спалучэнне вельмі люблю. Нічога дрэннага са мной ад такой ежы пакуль не здарылася.
 
На вялікім перапынку Алег часам наведваецца ў сталоўку і абедае там. Але хадзіць туды ён не надта любіць. На працягу дня — яшчэ некалькі перакусаў: марожанае ці нешта салодкае. А што ж з вячэрай?
 
— Яшчэ прайшло не так шмат часу з пачатку майго больш-менш самастойнага жыцця. Калі толькі прыехаў, пайшоў у краму і накупіў рознай ежы, ужо гатовай, бо з прадуктамі не настолькі сябрую, каб іх гатаваць. Прынёс дадому катлет, смажаную курыцу, некалькі відаў салатаў. Але праз пару дзён зразумеў, што зрабіў гэта дарма: курыца стала зусім неапетытна пахнуць. Таму давялося тэрмінова мяняць стратэгію і, ахвяруючы вячэрнім адпачынкам, ледзь не праз дзень, хадзіць пасля заняткаў у краму ля дома.
 
Бацькі пра харчаванне сына таксама не забываюцца. На першыя ж выхадныя мама з татам прыехалі ў госці і запоўнілі асабістую палічку каўбасамі, кансервамі, свежай гароднінай і салам. У маразілку паклалі хатнія пельмені і... боршч.
 
— Мама неяк здолела прывезці яго ў пластыкавай ёмістасці. А пасля праінструктавала: перад адыходам на вучобу — дастаць, каб размарозіўся, а пасля толькі падагрэць. Я спачатку смяяўся, але пасля ежы са сталоўкі марожаны боршч падаўся самым смачным у свеце. І яшчэ прывяду аргумент на карысць свайго харчавання. Ведаю, колькі праводзіць на кухні мая маці: гэта зусім нямала. Я ж чалавек неспрактыкаваны, таму, калі б спрабаваў гатаваць, увогуле начаваў бы ля пліты. А так часу на прыгатаванне ежы амаль не затрачваю, таму магу дазволіць сабе адпачыць альбо ў перспектыве — уладкавацца на якую-небудзь падпрацоўку.
 
Варыянт другі: каша на сняданак і "царская вячэра" па выхадных

Маша — будучы спецыяліст у сферы банкаўскай справы. Нядаўна перайшла на чацвёрты курс і адважылася пераехаць з кватэры, за якую з першых дзён студэнцтва аддавала 120 долараў на месяц, у студэнцкі інтэрнат.
 
— За першыя дні ў інтэрнаце я ўжо крыху асвоілася. Каб нармальна харчавацца, у мяне ёсць усё, акрамя часу, — распавядае дзяўчына.
 
Маша жыве ў пакоі з дзвюма сяброўкамі, кухня — агульная для іх і яшчэ трох дзяўчат, на "наваселле" купілі па аб'яве старэнькі халадзільнік.
 
— Я вучуся ў другую змену, таму прачынаюся гадзін у 9 і спакойна снедаю. Раніцай — ніякіх кулінарных шэдэўраў. Вельмі люблю малако, таму гатую самую простую малочную кашу з маслам: рысавую, манную, аўсяную.
 
Прыкладна ў 12 Маша едзе на вучобу, дзе ёсць сталоўка і буфет. Там дзяўчына часцей за ўсё бярэ каву з печывам ці шакаладкай, паўнавартасных сталоўскіх абедаў Маша не ўжывае — смак не падабаецца.
 
— Не хачу нікога пакрыўдзіць, але камякі ў пюрэ і падгарэлыя бліны я есці не магу...
 
Вучоба цягнецца гадзін да сямі, пасля заняткаў Маша часам вячэрае ў горадзе. Замаўляе звычайна нешта мясное, салат і дэсерт. Але часцей за ўсё дзяўчына адрывае гадзіну-паўтары ад свайго вечара, каб прыгатаваць сабе нешта.
 
— На першым курсе я, па прыкладзе большасці студэнтаў, харчавалася выключна чым прыйдзецца. Цудоўна "ішлі" і макарона хуткага прыгатавання, і чыпсы. Прымусіў больш уважліва ставіцца да сябе... планавы медагляд, які выявіў, што ці ад стомленасці, ці ад няправільнага харчавання ў мяне "ўпаў" гемаглабін. Зразумела, пры маім жыццёвым рытме цяжка арганізаваць сабе трохразовае правільнае харчаванне, але адзін раз паўнацэнна паесці я магу.
 
Пасля заняткаў Маша звычайна гатуе стравы, якія не патрабуюць шмат часу. Напрыклад "лянівыя" варэнікі ці макарону з рознымі соусамі. У дадатак — свежая садавіна ці гародніна. Па словах дзяўчыны, калі такое харчаванне ўвайшло ў звычку, яна нават заўважыла некаторую эканомію, хоць першапачаткова да яе не імкнулася.
 
— Раней я магла зайсці ў "Макдональдс", каб перакусіць, пакінуўшы там пэўную суму. І што? Праз гадзіну зноў хочацца есці.
Калі ж гатаваць, напрыклад, соус да макароны, патрэбна купіць грам дзвесце фаршу і гародніны прыкладна на гэтыя ж грошы, а стравы хапае на дзве вялікія талеркі. Яшчэ і суседак пачаставаць можна.
 
На выхадных ёсць вольны час, таму ў Машы і яе сябровак папрацаваць у суботу над чым-небудзь смачненькім ужо стала традыцыяй. Разам дзяўчаты знаходзяць у інтэрнэце цікавы рэцэпт, а пасля ідуць у краму па прадукты. З апошніх кулінарных эксперыментаў — рыба, запечаная з цыбуляй, морквай і сырам.
 
— Нічога сабе студэнцкае жыццё! Відаць, уся стыпендыя ідзе на вашы суботнія вячэры?
 
— На харчаванні я не эканомлю. Напрыклад, для гэтай стравы мы купілі рыбу і сыр. Прыкладна сорак тысяч рублёў на трох. Думаю, зусім не дорага, калі ўлічваць, што патрачаныя грошы пайшлі на карысць, і атрымалася вельмі смачна.
 
Мы папрасілі нашых герояў падзяліцца сваім тыповым меню:

"З'едзеныя" грошы Алега:

Сняданак
:
Каўбаса вэнджаная (невялікі кавалак) — 20 тысяч;
Сыр — 15 тысяч (можа хапіць і на заўтра);
Батон — прыкладна 4 тысячы рублёў.

Абед
:
Хот-дог — 12 тысяч рублёў;
Кока-кола 0,5 л — 7 тысяч рублёў.

Вячэра
:
Рыс з мясам і гароднінай (перададзены мамай, дастаўся бясплатна);
Памідоры — 10 тысяч (з'ядаюцца не ўсе);
Смятана — 6,7 тысячы;
Сок — 11 тысяч рублёў за літр.

Перакусы на працягу дня (кава, шакаладкі, булкі, пірожныя і г.д.)
— прыкладна 30 тысяч.

"З'едзеныя" грошы Машы:

Сняданак
:
Аўсяныя крупы — 5 тысяч за пачак;
Масла сметанковае — 10,5 тысячы (хапае на некалькі разоў);
Малако — 5,6 тысячы за літр (натуральна, за адзін раз не зрасходуеш).

Абед-вячэра
:
Тушаная капуста з мясам: капуста — 9 тысяч, фарш (300 г) — 16 тысяч;
Кетчуп — 8,5 тысячы (хапае на шмат разоў);
Хлеб — 4,5 тысячы (на працягу дня).

Перакусы на працягу дня (кава, шакаладкі, булкі, пірожныя і г.д.)
— 25 тысяч.

Каментарый спецыяліста:

Надзея Судас, загадчык 1-га тэрапеўтычнага аддзялення 33-й гарадской студэнцкай паліклінікі, г. Мінск:

— Самая першая праблема са здароўем, якая ўзнікае з-за "асаблівасцяў" студэнцкага харчавання — гэта захворванні страўнікава-кішачнага тракта. Студэнты, якія стаяць на дыспансэрным уліку з-за такіх праблем, часцей за ўсё пакутуюць на язвы страўніка і дванаццаціперснай кішкі. Калі глядзець на колькасць выдадзеных бальнічных лістоў, то захворванні страўнікава-кішачнага тракта стаяць на трэцім месцы пасля зваротаў з праблемамі органаў дыхання і траўмамі.
 
Асабліва пакутуюць студэнты першых курсаў — гэта перыяд, калі малады чалавек з'ехаў ад бацькоў і павінен навучыцца сам клапаціцца пра сябе. Сярод студэнтаў першага-другога курса вельмі шмат тых, у каго абвастраюцца хранічныя гастрыты і выяўляюцца язвы. Безумоўна, у гэтым вінавата не толькі ежа, але і стрэсы ад іспытаў і залікаў.
 
Ідэальны варыянт харчавання па медыцынскіх паказаннях — есці 4-5 разоў на дзень невялікімі порцыямі. І гэта павінны быць карысныя, добра прыгатаваныя стравы. Калі браць за аснову гэты пункт гледжання, то, у прынцыпе, ніводная з вышэйапісаных гісторый не падыходзіць пад азначэнне "правільна харчавацца". У маладых людзей, як правіла, страўнік выдзяляе вялікую колькасць салянай кіслаты, і калі не есці некалькі разоў на дзень, кіслата шкодзіць арганізму. Студэнтам варта звярнуць увагу на прадукты, багатыя вугляводамі і бялкамі (крупы, мяса і рыба), а таксама мець на стале ў дастатку гародніны і садавіны.
Ва ўніверсітэтах сёння ёсць магчымасць забяспечыць сабе хоць бы раз на дзень гарачае харчаванне, наведаўшы сталовую. Іншая справа, што за час, адведзены для перапынку, студэнты не заўжды паспяваюць гэта зрабіць.
 
Нужные услуги в нужный момент
-20%
-20%
-15%
-17%
-30%
-15%
-20%
-52%
-30%
-99%
0058415