реклама

Личный счет


Некалькі гадоў запар на Валожыншчыне малако ад насельніцтва збіраюць на сваіх аўтамашынах прыватнікі. Сем малакавозаў адпраўляюцца кожны дзень па вёсках раёна, ахопліваючы практычна ўсе куткі. Пра "малочныя" справы — у рэпартажы нашага карэспандэнта.

"Летам мы не ходзім — бегаем!"

Зараз усё часцей малако пачынаюць збіраць прыватнікі. Першапраходцамі ў гэтай справе сталі глыбачане, потым ідэю падхапілі Маладзечна, Валожын...
 
Для прадпрымальніка Эдуарда АСІПОВІЧА "малочны" бізнэс — справа даволі маладая. За тры гады зразумеў галоўнае: гэта — стабільная праца, якая падтрымліваецца дзяржавай.
 
— Тут не трэба ліхаманкава шукаць кліента, прыбытак ёсць заўсёды, нават нягледзячы на спецыфіку. Малако — тавар, які хутка псуецца, асабліва летам. Тады мы не ходзім — бегаем! — распавядае Эдуард Асіповіч.


 
І сапраўды, працу малаказборшчыка лёгкай не назавеш — летам пад'ём а палове чацвёртай раніцы, і так кожны дзень, без выхадных і святаў. Кожныя дзесяць дзён трэба браць пробы на аналізы, кожны дзень — запаўняць паперы... Яшчэ — усюды паспяваць: затрымаешся — графік ссоўваецца, прадукт можа сапсавацца.
 
— Усё ж галоўнае — слухаць людзей, умець наладжваць кантакт, — усміхаецца малаказборшчык Павел БЕЛЬСКІ. — Тут нельга проста ўліць і паехаць! Тут і псіхолагам трэба быць, і бухгалтарам.
 
Менавіта таму ў Эдуарда Асіповіча патрабаванні да будучых работнікаў высокія — каб чалавек быў без шкодных звычак, немалады і... сямейны — "бо будзе стымул прынесці ў сям'ю грошы". Тады і зарплата адпаведна высокая прыкладаецца — планка ў 500 долараў даўно ўзятая.


 
— Нам пашанцавала, што прыватнік пажадаў займацца гэтай цяжкай, але вельмі патрэбнай справай, — дзеліцца Марына ІОДА, старшыня Валожынскага раённага Савета дэпутатаў. — Наш раён для збору малака не вельмі зручны — 427 вёсак раскінутыя на вялікай адлегласці, не кожны пагодзіцца. Яшчэ патрэбны магчымасці — фінансавыя, і тэхнічныя: напрыклад, набыць аўтамабілі, мадэрнізаваць іх, бо ў Беларусі спецыяльна абсталяваную тэхніку для збору малака не выпускаюць. Ды і для насельніцтва больш выгадна, калі малако збірае прыватны прадпрымальнік: тут і праца з кожным індывідуальная, і строгае адсочванне санітарных нормаў, і праверка малака на тлустасць. Раней як было? У агульны кацёл сабралі, агульную тлустасць паставілі, аднолькавыя грошы атрымалі.
 
Малако — яшчэ і традыцыя

Ірына Сямёнаўна ШУТКО з вёскі Бакшты здае малако амаль усё жыццё. Хоць цяжка, але адмаўляцца ад каровы пакуль не збіраецца.
 
— Малако ў мяне свежае, тлустасць высокая, а плаціць дзяржава мала, — дзеліцца Ірына Сямёнаўна. — Вось бы "падвязалі" кошт за літр хаця б да булкі хлеба...
 
Жыхарка гэтай жа вёскі Алена АГРЭНІЧ бядуе толькі аб адным — жылі б паблізу дачнікі, малако больш выгадна было б прадаваць ім. "Але дзякуй і за тое, што прыязджаюць і забіраюць наш прадукт малаказборшчыкі — бо на хутар не кожны б паехаў".
 
З сакавіка гэтага года закупачны кошт малака павысіўся да 2555 рублёў за літр.
 
 
— Калі малако было таннейшым, людзі здавалі па 5-7 літраў і яшчэ некалькі літраў суседзям раздавалі. Цяпер стараюцца здаць усё, што ёсць, — распавядае прадпрымальнік Эдуард Асіповіч. — Таксама дзяржава даплачвае за кожны літр 95 рублёў. Усё гэта накіравана на стымуляванне насельніцтва, таму, заўважаем, людзі менш здаваць не сталі, і гэта радуе.
 
Сапраўды, трымаць карову і здаваць малако насельніцтва сёння не супраць, вось толькі ахвотных становіцца менш — вёска старэе, вымірае... Але ёсць сем'і, якія захоўваюць "малочныя" сямейныя традыцыі.
 
— Мае бацькі заўсёды трымалі дзве-тры каровы, таму і мы не ўяўляем, як гэта — быць без гаспадаркі, — дзеліцца жыхарка вёскі Манькаўшчына, маці чацвярых дзяцей Святлана ШЧАСНОЎСКАЯ. — Зараз я ў водпуску па доглядзе дзіцяці, таму лішняя капейка не перашкодзіць. Летам здавала па 40 літраў малака за дзень, вось і набягала каля 2,5 мільёна за месяц.
На Валожыншчыне адзначаюць: маладыя сем'і пачынаюць набываць кароў.
 
— Будуюцца для моладзі аграгарадкі з добрай сацыяльнай інфраструктурай. Але ж у хлеўчык каля дома можна паставіць хіба толькі граблі і рыдлёўку! — кажа з жалем Марына Іода. — Калі будуем дом на вёсцы, то ён павінен быць сапраўдным вясковым — з добрымі гаспадарчымі пабудовамі: для ўтрымання каровы, для захоўвання сена. Яшчэ б зямлі паболей. І ахвотней бы моладзь трымала тых жа кароў. Быў бы стымул шанаваць сваю малую радзіму, сваё працоўнае месца, пускаць карані...
 
І добры збор, і добрая здача

Старшыня Валожынскага раённага Савета дэпутатаў Марына Іода заўважае, што паміж уладай і прыватным бізнэсам пастаянна ідзе абмеркаванне, як дабіцца добрага збору і добрай здачы малака — каб усе бакі засталіся зацікаўленымі. Вось і сёння сабраліся на невялікім сходзе і прадпрымальнік Эдуард Асіповіч, і старшыня Яршэвіцкага сельскага савета Вольга Шчасная, і мясцовыя малаказдатчыкі.
 
— Важны крок — пастаяннае ўдасканаленне калектыўнага дагавора, які заключаецца паміж прадпрымальнікам і насельніцтвам, — дадае Марына Аляксандраўна. — Вось і зараз прапаноўваем унесці важны пункт: гаспадар, які здаў малако з антыбіётыкамі, будзе цалкам кампенсаваць шкоду. На сёння адна сапсаваная бочка — гэта палова кошту каровы (каля 4 мільёнаў рублёў). Бо менавіта наяўнасць антыбіётыкаў — праблема для "малочнай" справы ва ўсім свеце. Калі ў першыя месяцы працы антыбіётыкі ў малацэ маглі сустракацца, то апошні выпадак адбыўся толькі ў лютым. Тым не менш гэтае пытанне заўсёды будзем трымаць на кантролі. Як і ўсю "малочную" справу.
-25%
-40%
-10%
-20%
-10%
-58%
-20%
-20%
-30%
-40%
-35%
-72%
0061272