108 дней за решеткой. Катерина Борисевич
Коронавирус: свежие цифры
  1. «Если вернуться, я бы ее не отговаривал от «Весны». Разговор с мужем волонтера Рабковой. Ей грозит 12 лет тюрьмы
  2. Что критики пишут о фильме про белорусский протест, показанном на кинофестивале в Берлине?
  3. Стачка — за разрыв договора, профсоюзы — против. Что сейчас происходит вокруг «Беларуськалия» и Yara
  4. Оловянное войско. Как учитель из Гродно преподает школьникам историю с солдатиками и солидами
  5. Как заботиться о сердце после ковида и сколько фруктов нужно в день? Все про здоровье за неделю
  6. «Прошло минут 30, и началось маски-шоу». Задержанные на студенческом мероприятии о том, как это было
  7. «Ушло вдвое больше дров». Дорого ли выращивать тюльпаны и как к 8 марта изменились цены на цветы
  8. Кто стоит за BYPOL — инициативой, которая публикует громкие расследования и телефонные сливы
  9. «Можно понять масштаб бедствия». Гендиректор «Белавиа» — про новые и старые направления и цены на билеты
  10. Стильно и минималистично. В ЦУМе появились необычные витрины из декоративных панелей
  11. На 1000 мужчин приходится 1163 женщины. Что о белорусках рассказали в Белстате
  12. BYPOL выпустил отчет о применении оружия силовиками. Изучили его и рассказываем основное
  13. Изучаем весенний автоконфискат. Ищем посвежее, получше и сравниваем с ценами на рынке
  14. Россия анонсировала в марте совместные с Беларусью учения. В том числе — под Осиповичами
  15. Минздрав опубликовал свежую статистику по коронавирусу: снова 9 умерших
  16. На ЧМ эту биатлонистку хейтили и отправляли домой, а вчера она затащила белорусок на пьедестал
  17. На воскресенье объявлен оранжевый уровень опасности
  18. «Очень сожалею, что я тренируюсь не на «Аисте». Посмотрели, на каких велосипедах ездит семья Лукашенко
  19. «Хлеба купить не могу». Работники колхоза говорят, что они еще не получили зарплату за декабрь
  20. Я живу в Абрамово. Как неперспективная пущанская деревня на пару жителей стала «модной» — и передумала умирать
  21. Где поесть утром? Фудблогеры советуют самые красивые завтраки в городе
  22. «Кошмар любого организатора». Большой фестиваль современного искусства отменили за сутки до начала
  23. Еще 68,9 млн долларов. Минфин в феврале продолжил наращивать внутренний валютный долг
  24. Минское «Динамо» в третий раз проиграло питерскому СКА в Кубке Гагарина
  25. Госконтроль заинтересовался банками: не навязывают ли допуслуги, хватает ли банкоматов, нет ли очередей
  26. Минздрав сообщил свежую статистику по коронавирусу в стране
  27. «Танцуем, а мое лицо прямо напротив ее груди». История семьи, где жена выше мужа (намного!)
  28. Суды над студентами и «Я — политзаключенная». Что происходило в Беларуси и за ее пределами 7 марта
  29. Насколько хорошо вы понимаете логику приговоров. Попробуйте себя в роли судьи. Игра
  30. «Молодежь берет упаковками». Покупатели и продавцы — о букетах с тюльпанами к 8 Марта
реклама


Ягор Марціновіч,

Велічыня сярэдняга заробку ў Беларусі ў чарговы раз абнавіла рэкорд. У ліпені ён дасягнуў $617. Ці многа гэта ў еўрапейскіх маштабах?


 
"Наша Ніва" сабрала апошнія звесткі аб заробках у 20 краінах Усходняй і Цэнтральнай Еўропы. Патэнцыйна яны знаходзяцца ў адной вагавай катэгорыі з Беларуссю. Змагацца з краінамі Заходняй Еўропы ці са скандынавамі нам пакуль некарэктна. Напрыклад, у Нарвегіі сярэдні месячны заробак падступіў да 5000 еўра.

Сачыце за рукамі

Лічбы, якія агучвае Белстат, падаюцца насельніцтву маларэальнымі. Маўляў, хто гэта ў малых гарадах зарабляе больш за $600? Смех дый годзе.
 
Месяц таму "Наша Ніва" падлічыла: сярэдні заробак у 108 са 118 раёнаў насамрэч не дацягваў да сярэдняга па краіне. Аднак беларуская методыка падлікаў мала адрозніваецца ад той, што прымяняецца ў іншых краінах. Напрыклад, статыстычная служба Чэхіі шчыра прызнаецца, што дзве траціны насельніцтва мае менш за сярэдні заробак. Але таксама чуе смех ад шараговых чэхаў: не можа такога быць, каб выходзіла амаль па 1000 еўра на чалавека.
 
Нета і брута

Адзіная істотная розніца — велічыня падаткаў.
 
Пры цяперашняй беларускай схеме асноўную нагрузку нясе працадаўца, ад налічанага заробку работніка на карысць дзяржавы адскубаецца ўсяго 13%. Гэта падаходны падатак і адлічэнні ў пенсійны фонд. Такім чынам, насамрэч у сярэднестатыстычнага беларуса на руках застанецца каля $540.

Такую ж суму ад "бруднага" заробку забіраюць у Расіі, падобную — у Малдове.
 
Аднак у большасці іншых краін схема іншая, і большасць падаткаў вылічваецца непасрэдна з заробку. Напрыклад, у Босніі і Герцагавіне даводзіцца вярнуць дзяржаве ажно 36% ад налічаных грошай. У выніку ад немалых $850 (заробак-брута) у кішэні работніка рэальна застаюцца толькі $545 (заробак-нета) — амаль як у Беларусі.

Траціну ад налічанага заробку вяртаюць у Венгрыі, Чарнагорыі, Македоніі… Самымі высокімі "бруднымі" грашыма ў постсацыялістычнай Еўропе могуць пахваліцца славенцы. Аднак з дэклараваных 1500 еўра насамрэч яны атрымліваюць 1000 еўра.
 
Рэактыўныя статыстыкі

Яшчэ адно пытанне — аператыўнасць падлікаў. Адзінага стандарту ў Еўропе не існуе. Напрыклад, беларусы ўжо даведаліся пра свае ліпеньскія заробкі. Такія ж хуткія чарнагорцы і харваты.
 
А ў Чэхіі і Славакіі тым часам падлічылі дадзеныя за першы квартал. Пра албанцаў без смеху і не раскажаш. Там вызначыліся толькі з заробкамі сваіх дзяржаўных служачых, і тое толькі за 2012 год.
 
У адну табліцу давялося зводзіць дадзеныя за розны час. Аднак крытычнай памылкі ў гэтым няма. У адрозненне ад Беларусі, дзе заробак расце па загадзе штомесяц, у іншых краінах ён выглядае стабільным. У хлебны месяц можа трохі падрасці, а ў наступным, наадварот, апусціцца.
 
Багацейшыя за беларусаў

Час перайсці да падсумавання. Паколькі ў многіх краінах са спісу ходзіць еўра, а ў іншых нацыянальная валюта, прывязаная да агульнакантынентальнай, то і мы свае падлікі рабілі ў еўра. Аднак для нагляднасці прадублявалі іх і ў доларах, у адпаведнасці з актуальным курсам.
 
Нягледзячы на велізарныя падатковыя выплаты, Славенія застаецца самай багатай постсацыялістычнай краінай Еўропы, апярэджваючы былых суседзяў па Югаславіі. Прычым некаторых, як гаротная Македонія, ажно ўтрая.
 
Услед зладжанай групай ідуць паспяховыя Эстонія, Чэхія і Харватыя, дзе "чысты" заробак падбіраецца да $1000 у эквіваленце.
 
Польшча і Расія ідуць нага ў нагу, аднак калі браць "чысты" заробак па сталіцах, то Масква істотна апярэджвае Варшаву ($1500 супраць $1300).

Для параўнання, для мінчукоў Белстат налічыў $700. Нашыя балтыйскія суседзі па налічаным заробку адарваліся далёка ад Беларусі, аднак розніца ў падатках часткова "з’ядае" розніцу. Бракуе ўсяго $100–120, каб дагнаць суседзяў. Іншае пытанне, што такі скачок можа ў чарговы раз нахіліць, калі не паставіць на калені, лукашэнкаўскую мадэль эканомікі.

Бяднейшыя нацыі

Малдова, Албанія і Украіна пастаянна знаходзяцца сярод аўтсайдараў. На іх узровень Беларусь скатвалася ў момант абвальнай дэвальвацыі. З паўгода таму нашы заробкі абышлі і найбяднейшую з краін Еўрасаюза — Балгарыю.
 
За кошт росту заробкаў за апошнія месяцы і нізкай падатковай базы беларусам удалося стаць багацейшымі за шэраг балканскіх краін — Македонію, Румынію і Сербію. Ненашмат наперадзе і Боснія.
 
Аднак ці хопіць у беларускага Нацбанка моцы, каб кантраляваць плаўную дэвальвацыю рубля, залежыць перадусім ад сітуацыі на рынку і палітычнай волі кіраўніцтва краіны.
 
-20%
-50%
-58%
-11%
-10%
-10%