153 дня за решеткой. Катерина Борисевич
Коронавирус: свежие цифры
  1. В Минске и окрестностях — много силовиков и колонны техники. В МВД говорят, что «плановые учения»
  2. Преподаватель гомельского медунивера от руки рисует лекции для студентов — и им нравится
  3. В Беларуси запретили продажу популярного печенья, которое было во многих магазинах. Что с ним не так
  4. 35 лет после Чернобыля. История женщины, родившей сына в апреле 1986-го
  5. Знакомьтесь с отважной белоруской, которая решилась взойти на самую высокую вершину земли
  6. В Оршанском РУВД в кабинете нашли тело сотрудника милиции. СК проводит проверку
  7. Как самому недорого создать эффектный сад без помощи ландшафтного дизайнера. Вот простые советы
  8. Многодетная семья всего за год переехала из «двушки» в свой дом. Вот их история и все расчеты
  9. Минэкономики: Система достаточно прочна. Неблагоприятные факторы носят временный характер
  10. «Согласился с обвинением». Что сказали в суде предшественник Бабарико на посту главы банка и преемник
  11. Вводят новшества по валютному рынку. Что они означают для белорусов
  12. Убита телохранителем, погиб от рук племянника. Как глав государств убивают на посту
  13. Отдых в пандемию: можно ли съездить в автобусный тур и обязательна ли самоизоляция после возвращения
  14. Пособие на погребение снова сократилось. В ФСЗН рассказали, сколько оно сейчас составляет
  15. Власти смогут вводить ограничения и запреты по валютному рынку. Среди причин — падение рубля
  16. «Остеопороз может привести к инвалидности». Поговорили с врачом о еще одной эпидемии 21-го века
  17. Помните, в Жодино милиционер ударил женщину? На одну из участниц той истории завели дело
  18. Белорусы жалуются на задержку пенсий и пособий. В Минтруда пояснили, в чем дело
  19. Внимание: гроза, град, сильный ветер. Синоптики объявили оранжевый уровень опасности
  20. «Все границы перешли!» Путин о «попытке госпереворота и убийства Лукашенко» в Беларуси
  21. Точки над i. От назначенной на четверг встречи Лукашенко и Путина ждут судьбоносных решений
  22. «Однушки» — от 170 долларов. Что сейчас происходит на рынке аренды квартир в Минске и что дальше
  23. Што не так з беларускамоўнымі садкамі і школамі? Абмяркоўваем з бацькамі
  24. Зеленский предложил Путину встретиться на Донбассе
  25. В Минске заметили эксклюзивный внедорожник с клиренсом полметра и ценой почти полмиллиона евро
  26. Гинеколог — о заболевании, которое может не иметь симптомов и при этом мешать женщине родить
  27. В Минздраве рассказали о количестве привившихся от коронавируса и поствакцинальных реакциях
  28. «В пандемию люди соскучились по общению». В Минске открылся клуб с настолками и баром, сходили туда
  29. Новые выборы уже в этом году и права человека. Парламентская ассамблея Совета Европы приняла резолюции по Беларуси
  30. «Череп маленький — мозг не помещается». История мамы парня, который родился с микроцефалией
реклама


/

Невялікая вёска Горна Лагойскага раёна размясцілася амаль на ўскрайку Мінскай вобласці. Уздоўж дарогі – пару дзесяткаў хат. Калі б не дым, які дзе-нідзе выходзіць з труб, то выпадковым падарожнікам магло б здацца, што жыццё тут быццам прыпынілася. Нават нягледзячы на даволі добрае надвор'е, на вуліцах – ні душы. Пуста і на аўтобусным прыпынку: транспарт тут ходзіць рэдка.
 
Але сказаць, што Горна – гэта богам забытае мястэчка, ўсё ж не дазваляе адна акалічнасць. Тры гады таму тут аднавілі царкву, разбураную атэістамі яшчэ ў сярэдзіне мінулага стагоддзя. Прычым вяртанне духоўнасці ў вёску адбывалася не па загадзе зверху, а па ўласным жаданні простых мясцовых вернікаў… Іхнымі жа рукамі і за іх уласныя сродкі. Карэспандэнт FINANCE.TUT.BY паехаў у вёску, каб на ўласныя вочы пабачыць святыню і даведацца, чаго каштавала яе "ўваскрашэнне".


 

Царква каштавала як элітная чатырохпакаёўка ў Мінску

Сёння Царква Благавешчання Прасвятой Багародзіцы ў Горне паўстае перад вернікамі не маленькім малітоўным домам, а вялізным драўляным храмам. Гэта амаль дакладная копія першапапачатковага прыхода, які стаяў тут у васямнаццатым стагоддзі. Аднаўлялі святыню па архіўных дакументах. У іх жа былі звесткі, што ў даўнейшыя часы на службу тут збіралася да тысячы прыхаджан.

 
Але зараз у Горне засталіся адзінкі вернікаў. Зімаваць у вёсцы застаюцца ўсяго толькі хатах у дзесяці. Гэтыя людзі і складаюць асноўную масу прыхаджан. Аншлаг тут можна пабачыць толькі ў вялікія рэлігійныя святы: Вадохрычша, Пасху і Дзяды… Няма ў адноўленым храме і свайго бацюшкі. Ён адмыслова прыязджае сюды з суседняй вёскі два разы на месяц, каб правесці літургію, а таксама на вялікія царкоўныя даты.
 
Галіна і Міхаіл Собалі

У звычайныя дні царкву даглядаюць матушка Галіна і яе муж Міхаіл. Яны самі жывуць у Мінску, але два гады таму набылі ў Горне хату, і цяпер кожныя выхадныя прыязджаюць сюды, каб падтрымліваць парадак у адноўленым храме. Бо менавіта гэтай сямейнай пары і належыць ідэя "ўваскрашэння" духоўнасці ў вёсцы.
 
- За храмам трэба ўвесь час даглядаць, бо то там штосьці адваліцца, то там… - распавядае Галіна. – Як выпадае вольны час, мы сюды і сярод тыдня прыязджаем. З цягам часу плануем і поўнасцю сюды перабрацца.

Гэты дом у вёсцы Горна вернікі набылі два гады таму

На рэалізацыю сваёй задумы Собалям спатрэбілася амаль чатыры гады і вялікія грошы. Замест царквы на іх можна было б пабудаваць элітную чатырохпакаёвую кватэру ў добрым раёне Мінска.
 
- Я згодны з тым, што зараз цяжка знайсці чалавека, які б вырашыў ахвяраваць такія грошы на падобны ўчынак, - кажа Міхаіл Собаль, але потым просіць ні ў якім выпадку не рабіць з іх сям'і герояў. – Мы звычайныя людзі, у нас свае грахі ёсць, як і ва ўсіх. Але аднаўленне храма адбывалася па волі Божай. І проста Гасподзь рабіў гэта нашымі рукамі.


Але моцным вернікам Міхаіл быў не заўсёды. Раней яны з жонкай хадзілі ў царкву толькі па святах.
 
- Жылі гэтак жа сама, як і ўсе. Нас хвалявалі грошы, кватэры, дзеці… - успамінае Міхаіл. – Я працаваў будаўніком. Калісьці пра мяне нават пісалі ў газетах, як пра перадавіка. У свой час узводіў Палац спорта, Камароўку, Палац мастацтваў у Мінску… Я быў брыгадзірам і часам зарабляў больш за кіраўніка трэста.


Сужэнцы Собалі разам выхавалі двух дзяцей. А калі іх дачка Кацярына зацяжарыла, рыхтаваліся гадаваць унука. Але роды былі цяжкімі. Выратаваць дзіця ў дактароў не атрымалася.
 
- Дачцэ зрабілі кесарава. Дзіця нарадзілася слабым. Нягледзячы на ўскладненні, яго яшчэ суткі пратрымалі ў першай бальніцы, дзе не было патрэбнай баракамеры. Ужо потым немаўля забралі ў "сямёрку". Але выратаваць ужо не змаглі, - з болем расказваюць муж і жонка.

 
Але на гэтым беды ў сям'і Собаляў не скончыліся. Праз колькі год з запаленнем падстраўнікавай залозы ў бальніцу трапіла і іх дачка Кацярына. Пасля шэраговай аперацыі ёй занеслі інфекцыю. Амаль месяц дзяўчына правяла ў коме.
 
- Я тады казаў дактарам, што я прадам любую кватэру, знайду грошы, каб адвезці дачку на лячэнне за мяжу. Але ўрачы мяне запэўнілі, што гэтага не трэба, сказалі, што справяцца самі. Але ў выніку не стала нашай Каці, - распавядае Міхаіл.
 
У гэтым горы Міхаіл спачатку будзе вінаваціць медыцынскі персанал, а потым і сябе. За тое, што не заўважыў, як Кацярына перад паездкай у бальніцу забылася дома крыжык… І яшчэ за тое, что не ўспрыняў усур'ёз быццам прарочны дрэнны сон дачкі, якая потым прасіла яго: "Тата, не вязі мяне ў бальніцу, бо яны мяне зарэжуць".

 
- Потым мы зразумелі, што гэтых бедаў можна было б пазбегнуць. Але для гэтага нам самім трэба было весці сябе па-іншаму. А мы жылі няправільна. І толькі зусім нядаўна пачалі разумець, што ёсць яшчэ і нешта духоўнае, - упэўнены сёння спадар Собаль.
 
У выніку гэтак званы шлях выпраўлення прывёў сужэнцаў Собаляў да веры. Як яны самі кажуць, праз дачку і ўнучку.

 

"Некаторыя пыталіся, адкуль у нас такія грошы..." 

Міхаіл Собаль сам родам з гэтых мясцін. Бацкоўская хата знаходзіцца ў вёсцы непадалёк. А яны самі пахаваныя тут, у Горне, на могілках побач з храмам, які аднавіў іх сын.
 
- Недзе гады праз паўтары пасля смерці дачкі я стаяў каля могілак і раптам мне у галаву прыйшла думка, што тут павінен стаяць храм. Я нават тады ўявіў яго сабе.


 
Ад слоў да рэальных дзеянняў перайшлі хутка. Па архіўных дакументах зрабілі праект і пачалі будаўніцтва. Але на шляху да здзяйснення сваёй новай духоўнай мары перад Міхаілам і Галінай паўстала даволі зямная праблема – матэрыяльная. Сужэнцы Собалі сёння звычайныя пенсіянеры. І іх грашовы падмурак складаўся толькі з таго, што атрымалася назбіраць за гады працы.
 
- Я спачатку, безумоўна, падумаў: а ці хопіць у нас грошаў? Разлічыць усю суму адразу было цяжка. Але дакладна былі сродкі, каб пачаць будаўніцтва і паставіць. А потым, думаю, з Божай дапамогай як-небудзь справімся, - прызнаецца Міхаіл Мікалаевіч. – Лес тут быў. Да таго ж я сам будаўнік, там браў тэхніку і краны па старых сувязях з Мінска і з-пад Бягомля.

Будаўнічая адукацыя Міхаіла дазвола крыху зэканоміць і на працаўніках. Але ён успамінае выпадак, які адбыўся з ім, калі рабілі званніцу. Падчас ўстаўлёўкі верхняй балкі мужчына сарваўся і паляцеў уніз галавой. Абышлося невялікай траўмай. Вернік кажа, што ўратаваць жыццё, пэўна, дапамагла Багародзіца, якую ён прыгадаў у той крытычны момант.

 
Мясцовыя вяскоўцы ў асноўным - пенсіянеры. Але некаторыя з іх таксама дапамагалі: адны справай, іншыя – грашыма. Хтосьці ахвяраваў і па сто, і па трыста долараў.
 
- Можна сказаць, што будавалі храм разам. Але пры гэтым разумелі нас не ўсе. Многія не верылі, што мы здзюжаем дабудаваць гэтую царкву. Некаторыя пыталіся, адкуль у нас такія грошы на ўсе працы, - распавядае Галіна пра галасы вуліцы.



Складанасцяў насамрэч было шмат. Вельмі доўга тут не маглі знайсці добрых спецыялістаў. Першыя скралі ў вернікаў лес, падрыхтаваны для будаўніцтва. Паслядоўнікі часам сыходзілі з грашыма, калі праца яшчэ не была скончаная.
 
- У нейкі момант усе грошы скончыліся. А храм тады нават напалову не быў пабудаваны. Мы былі ў роспачы. Нам самім нават не было з чым схадзіць у краму па прадукты, - прыгадвае крытычныя моманты Міхаіл. – Але потым па капейках збіралі штосьці: то пенсія прыйдзе, то якую падпрацоўку знайду… Я дапамагаю будаваць прыватныя дамы.


 
- Але мы ніколі не сумняваліся, што дабудуем храм. Мы ведалі, што ў нас яшчэ ёсць так званыя тылы – гэта аднапакаёвая кватэра дачкі ва Ўруччы. Мы вырашылі яе прадаць, каб ахвяраваць частку грошаў на царкву, - раскрывае галоўную таямніцу Галіна.
 
Значную частку атрыманых грошай Собалі і пусцілі на тое, каб дабудаваць святыню. Гэтаму рашэнню не перашкодзіў нават той факт, што ў той жа час сям'я іх сына вымушана была браць крэдыт на нерухомасць.
 
- Мы крыху дапамаглі сыну з фінансамі, - кажуць муж і жонка. – Але ён, шчыра кажучы, і не быў супраць нашай задумы з царквой, ніколі супраць не выказваўся.



"І як зараз у нас няма грошаў, то стала проста радасна жыць..."

Іканастас царквы ў Горне распісвалі мастакі з Гомеля, купалы рабілі ў Магілеве, званы везлі з расійскага Яраслаўля, а шмат убранства набывалі ва Ўкраіне. Частку абразоў ахвяравалі прыхаджане.
 
Побач з новай царквой, на месцы разбуранага храма, Міхаіл і Галіна паставілі памятны крыж. Паднялі і помнікі на магілах святароў, якія тут калісьці служылі, а потым былі пахаваныя на мясцовым пагосце.

 
Акрамя таго, Собалі на ўласныя грошы праклалі дарогу да жыватворнай крыніцы, якая б'е за некалькі кіламетраў ад царквы.
 
- Старажылы кажуць, што быў выпадак, калі гэта вада дапамагла сляпому чалавеку вярнуць зрок. Хтосьці вылечыў тут свае рукі ці ногі, хтосьці вярнуў зрок, - прыгадвае мясцовыя легенды Галіна.
 
На шляху да жыватворнай крыніцы раней была багна. Как зрабіць нармальную дарогу, сюды грузавікамі прывозілі пясок.
Крыніца з жыватворнай вадой

Прыход да веры змяніў і саміх сужэнцаў Собаляў. Яны цалкам перавялі зносіны на беларускую мову. Міхаіл кажа, што яна здольна зрабіць чалавека інакшым, у яго выпадку больш спакойным і стрыманым.
 
Таксама пасля трыццаці гадоў часам складанага і няпростага сумеснага жыцця муж і жонка абвянчаліся. Тут, у храме, адноўленым уласнымі рукамі, сродкамі і намаганнямі.
 
Служба ў дзень адкрыцця храма ў вёсцы Горна
 
Да гэтай сітуацыі можна адносіцца па-рознаму. Але Галіна і Міхаіл упэўніваюць, што сваімі ахвяраваннямі яны абсалютна не намагаліся набыць якіхкольвек індульгенцый, каб ім адпусцілі грахі. Проста такім, хай і нестандартным, але зусім не лёгкім аказаўся іх шлях да шчаслівага жыцця і самавызначэння.
 
- Пасля ўсяго, што з намі адбылося, мы вырашылі, што ніякія грошы нам непатрэбныя. Мы зразумелі, што шчасце зусім не ў іх. І як зараз у нас няма грошай, то стала проста радасна жыць, - агучваюць сваю жыццёвую пазіцыю Міхаіл і Галіна.

-15%
-7%
-15%
-27%
-10%
-12%
-10%
-20%
-23%
-27%